Recht om geïnformeerd, voorafgaandelijk en vrij toe te stemmen in iedere tussenkomst van de zorgverstrekker

Recht om uitdrukkelijk of stilzwijgend toe te stemmen

Geen enkele behandeling, diagnostisch of therapeutisch kan in principe worden gestart of worden verdergezet zonder uw uitdrukkelijke of stilzwijgende toestemming. Tenzij de behandeling geen medisch nut meer heeft, moet men ook bij de stopzetting van een behandeling uw toestemming vragen.

Opdat u op correcte wijze zou kunnen toestemmen of weigeren moet de zorgverlener u vooraf en tijdig de nodige informatie verstrekken. U moet inderdaad over voldoende tijd beschikken om u te kunnen informeren en om desgevallend een second opinion in te winnen.

De bedoelde informatie omvat het doel van de behandeling, de aard, de graad van urgentie, de frequentie, de tegenindicaties, de nevenwerkingen, de mogelijke relevante risico’s, de noodzaak aan nazorg, de financiële gevolgen, mogelijke alternatieven, alsook de mogelijke gevolgen van een weigering.

In sommige gevallen kan uw toestemming uit uw gedragingen worden afgeleid (bv. u steekt uw arm uit voor een bloedafname), doch meestal moet u alvorens men een bepaalde behandeling zal starten of verderzetten uitdrukkelijk mondeling toestemmen.

Zowel u als de zorgverlener kunnen ook vragen om de toestemming schriftelijk te bevestigen.  In dat geval zal dit schriftelijke toestemmingsdocument (of schriftelijk “informed consent”) aan uw patiëntendossier worden toegevoegd.

Recht om te weigeren of om uw toestemming in te trekken

U hebt als patiënt steeds de mogelijkheid om een bepaalde behandeling te weigeren of om uw toestemming in te trekken. Zorgverleners moeten deze weigering respecteren. In dat geval zal de zorgverlener u wel informeren over de mogelijke gevolgen van de weigering, doch hij/zij zal uw weigering of intrekking steeds respecteren.

Onder bepaalde voorwaarden kunt u ook voorafgaand – voor het geval u wilsonbekwaam wordt bv. door coma of dementie – bepaalde behandelingen weigeren. Dit dient te worden vastgelegd in een schriftelijke wilsverklaring die u best aan uw medisch dossier laat toevoegen.

Onmogelijkheid om uw toestemming te geven

Bij een spoedgeval (bv. door ongeval met bewusteloosheid), waarbij het voor de zorgverleners onmogelijk is om de wil van de patiënt of diens vertegenwoordiger te achterhalen, zullen de zorgverleners steeds alle nodige behandelingen instellen die nodig zijn in het belang van uw gezondheid.

Zodra echter uw toestand het weer toelaat, of van zodra men uw vertegenwoordiger heeft kunnen bereiken, moet u of uw vertegenwoordiger voor de (verdere) behandelingen wel weer toestemmen.