09 sep 2018

Open Monumentendag


Oosterveldlaan 22, 2610 Wilrijk (ingang Oosterveld)

Open van 14 tot 18 uur

Wat kan je bekijken? Het historisch gedeelte met de aula, glazen gang en kapel.

Rondleiding om 14, 15, 16 en 17 uur. Duur 30 minuten. Groepen van 15 personen.

 

Het Medisch Instituut Sint-Augustinus werd opgericht door de Gasthuiszusters van Antwerpen. Zij waren al eeuwenlang actief in de stad, waar ze in 1238 het Onze-Lieve-Vrouwegasthuis (het huidige Sint-Elisabeth) oprichtten. Met de Franse overheersing waren de goederen van de Gasthuiszusters overgedragen aan de armenkamer, de voorloper van het OCMW Zo werden de zusters personeel in wat voorheen hun eigen ziekenhuis was. De faam van de zusters was wijd verspreid. Wanneer op het einde van de negentiende eeuw omwille van de bevolkingstoename nieuwe ziekenhuizen werden opgericht deed men steeds een beroep op de Gasthuiszusters voor de verzorging. In 1890 richtten zij ook zelf een nieuw ziekenhuis op, het Sint-Camillusgesticht in de Lockaertstraat. Vanaf 1905 startten de zusters ook een opleiding verpleegkunde.

De bouw van Sint-Augustinus was een initiatief van de toenmalige overste, zuster De Groof. De bouw startte in 1938 middenin de velden. De instelling was aanvankelijk bedoeld als bejaardentehuis, maar in 1941, tijdens de oorlog, werden de eerste patiënten er opgenomen. Het gebouw is ontworpen door Gustaaf Van Meel, die drie jaar eerder voor de Gasthuiszusters de Sint-Jozefskliniek in Essen had ontworpen. Van Meel werkte aanvankelijk in de art-decotraditie. Nadien versoberde zijn vormentaal zoals zichtbaar in de architectuur van het ziekenhuis.

Het gebouw heeft een skelet in beton, bekleed met metselwerk. Aan de noordzijde bevonden zich de ingang en administratie in een laag volume. Aansluitend was er een hoge centrale, halfrond afgesloten zone voor interne circulatie. De vier ziekenvleugels zijn hier schuin op ingeplant om tot een optimale oriëntatie voor de kamers te komen. Aan de noordzijde bevinden zich de onderzoekskamers, linnenkamers, sanitair en dergelijke. De ziekenkamers met terras zijn aan de zuidzijde ondergebracht. Op de verschillende daken werden afzonderlijke solaria voor mannen, vrouwen en kinderen voorzien. In 1967 werd naar ontwerp van Herman Huygh een vijfde verdieping gebouwd voor een pediatrische en prematurenafdeling.

In 1949 werd naar ontwerp van Van Meel een klooster aangebouwd ten noordwesten van de kliniek, tegen de Oosterveldlaan. Op het gelijkvloers bevinden zich de gemeenschappelijke kloosterruimten rond een binnenkoer. Ze worden omgeven door een kloostergang waarop aan de buitenzijde twee kapellen aansluiten: één die verbonden is met het ziekenhuis en één voor de zusters. Op de verdiepingen waren de cellen van de zusters. Het klooster is uitgewerkt in beton en ingevuld met baksteenmetselwerk. In 2008 werd het klooster afgebroken. Aansluitend op de bestaande kapel werd er een nieuwbouw gebouwd (het huidige Oosterveldgebouw), die in 2011-2012 werd opgeleverd en waarin het oncologisch centrum, consultaties, de nierdialyse, het klinisch labo en de administratieve diensten werden ondergebracht. 

In de loop van de jaren werden er verschillende aanpassingswerken uitgevoerd aan het ziekenhuis, steeds onder begeleiding van het architectenbureau Storme-Van Ranst. Het bestaande gebouw werd gerenoveerd, waarbij onder andere het schrijnwerk werd vervangen. In 1988-1989 werd een energiegebouw opgericht met onder andere een wasserij en een magazijn. In 1993 werd een uitbreiding van het beddenhuis verwezenlijkt en in 1994 werd een technisch blok aangebouwd voor spoed, medische beeldvorming, consultaties, een operatiekwartier en intensieve zorgen. In 2004 werd vervolgens de Palliatieve Eenheid gerealiseerd. Om een modern ziekenhuis te blijven, zijn constante verbouwings- en uitbreidingswerken nodig. Het architectenbureau werkt nog steeds voor het ziekenhuis.